در حالی که غول‌های فناوری مانند آمازون، گوگل و مایکروسافت کنترل زیرساخت‌های هوش مصنوعی را در دست دارند، پاول دوروف تصمیم گرفته است که قدرتی تازه به دست کاربران عادی بدهد. در روز 29 اکتبر 2025، دوروف در کنفرانس Blockchain Life که در دبی برگزار شد، پروژه‌ای را معرفی کرد که می‌تواند چهره هوش مصنوعی را برای همیشه تغییر دهد. کوکون نام این پروژه است و به نظر می‌رسد که این بار دوروف قصد دارد نه تنها پیام‌رسانی، بلکه دنیای AI را هم دگرگون کند.

کوکون در واقع یک شبکه محاسباتی غیرمتمرکز است که بر بستر بلاکچین TON (The Open Network) ساخته شده است. این شبکه به گونه‌ای طراحی شده که افراد صاحب کارت‌های گرافیک قدرتمند (GPU) بتوانند توان پردازشی خود را در اختیار شبکه قرار دهند و در ازای آن، توکن‌های TON دریافت کنند. از سوی دیگر، توسعه‌دهندگان و برنامه‌نویسانی که نیاز به پردازش مدل‌های هوش مصنوعی دارند، می‌توانند از این زیرساخت با هزینه‌ای کمتر از سرویس‌های متمرکز استفاده کنند. اما نکته کلیدی اینجاست: تمام داده‌هایی که در این شبکه پردازش می‌شوند، به صورت کامل رمزنگاری شده‌اند و حتی صاحبان GPU هم نمی‌توانند ببینند که چه نوع داده‌ای در حال پردازش است.

با این حال، سوال اساسی این است: چرا دوروف این مسیر را انتخاب کرده؟ در سخنرانی خود، او تاکید کرد که در طول دو دهه گذشته، مردم به تدریج کنترل زندگی دیجیتال خود را از دست داده‌اند. وقتی از سرویس‌های هوش مصنوعی OpenAI یا Google استفاده می‌کنید، این شرکت‌ها همه چیز را می‌بینند: پرامپت‌های شما، داده‌های شما، الگوهای رفتاری شما و حتی متادیتاهای مرتبط. دوروف معتقد است که این سطح از متمرکزسازی، خطری جدی برای آزادی‌های دیجیتال محسوب می‌شود و کوکون می‌تواند راه‌حلی برای این چالش باشد.

مجله تخصصی هوش مصنوعی آرتین در پیگیری این خبر دریافت که AlphaTON Capital، یک شرکت زیرساختی دارایی‌های دیجیتال که در نزدک معامله می‌شود، اعلام کرده است که قصد دارد سرمایه‌گذاری قابل توجهی در زیرساخت‌های سخت‌افزاری کوکون انجام دهد. این شرکت قرار است مدل‌های GPU نسل جدید با حافظه بالا را در مراکز داده استراتژیک مستقر کند تا از معماری‌های مدل‌های پیشرفته مانند DeepSeek و Qwen پشتیبانی کنند. این امر نشان می‌دهد که کوکون صرفاً یک ایده نیست، بلکه یک طرح جدی با پشتوانه مالی قوی است.

تلگرام خود، اولین مشتری بزرگ این شبکه خواهد بود. برنامه‌های Mini App تلگرام می‌توانند از طریق API‌های کوکون، درخواست‌های هوش مصنوعی ارسال کنند و نتایج را دریافت کنند. با توجه به اینکه تلگرام بیش از 1 میلیارد کاربر دارد، این پتانسیل وجود دارد که کوکون به سرعت به یکی از بزرگ‌ترین شبکه‌های محاسباتی غیرمتمرکز جهان تبدیل شود. مکس کراون، مدیر اجرایی بنیاد TON، در بیانیه‌ای گفته است: "کوکون با بهره‌گیری از پایگاه یک میلیارد نفری تلگرام و فناوری بلاکچین مقیاس‌پذیر TON، می‌تواند نحوه تعامل میلیاردها نفر با هوش مصنوعی در زندگی روزمره دیجیتال خود را بازتعریف کند."

چه تضمینی وجود دارد که این پروژه موفق خواهد شد؟ در واقع، شبکه‌های محاسباتی غیرمتمرکز ایده جدیدی نیستند. پروژه‌هایی مانند Akash Network و Render Network از قبل اجازه می‌دهند که کاربران منابع محاسباتی توزیع‌شده را اجاره کنند. اما نقطه قوت کوکون، ادغام آن با پایگاه کاربری عظیم تلگرام است. علاوه بر این، بلاکچین TON با معماری چند زنجیره‌ای خود قادر است میلیون‌ها تراکنش در ثانیه را از طریق طراحی شاردینگ پردازش کند. این سطح از مقیاس‌پذیری، امکان مدیریت بارهای کاری عظیم هوش مصنوعی را فراهم می‌آورد.

اما آیا این مدل کسب‌وکار برای صاحبان GPU سودآور خواهد بود؟ قیمت‌گذاری در کوکون براساس دینامیک عرضه و تقاضا خواهد بود. وقتی تقاضا برای پردازش AI زیاد باشد، صاحبان GPU می‌توانند درآمد بیشتری کسب کنند. این رویکرد بازار آزاد می‌تواند به قیمت‌های رقابتی‌تری نسبت به ارائه‌دهندگان ابری متمرکز منجر شود، هرچند که عدم قطعیت در مورد قابلیت اطمینان و ثبات سرویس نیز وجود دارد. دوروف اما معتقد است که این طراحی شفاف و مبتنی بر بازار، قیمت‌گذاری محاسبات AI را رقابتی و مقاوم در برابر سانسور خواهد کرد.

مجله تخصصی هوش مصنوعی آرتین
🌐 https://artinmag.ir

📌 اگر این مطلب برای شما مفید بود، آن را با دوستان خود به اشتراک بگذارید. نظرات و پیشنهادات خود را در بخش دیدگاه‌ها با ما در میان بگذارید و با لایک کردن از ما حمایت کنید!

🔔 برای دریافت آخرین اخبار و مقالات تخصصی هوش مصنوعی، عضو کانال مجله آرتین @ArtinMag شوید.