سوالی که هنوز مشتری می‌پرسد
بعد از دیدن معرفی دانابات، یکی از پرسش‌های رایج جلسه‌ی شناخت این است: «پس چرا اینستاگرام ندارد؟ یا درگاه پرداخت؟» پرسنده معمولاً فکر میکند با یک کمبود روبه‌رو است. اما پاسخ صادقانه این است که این‌ها کمبود نیستند؛ یک تصمیم‌اند. در نسخه‌ی نصب داخل سازمان، چند قابلیت عمداً وجود ندارند، چون با اصلی که کل محصول روی آن ساخته شده در تناقض‌اند.
این مقاله فهرست همین قابلیت‌هاست، دلیل هرکدام، و دو چیز دیگر که به همان اندازه مهم است: چه چیزهایی نبودنشان عمدی نیست و فقط هنوز ساخته نشده‌اند، و چه کسانی باید از ابتدا سراغ محصول دیگری بروند. هدف این است که پیش از امضای هر قراردادی بدانید دانابات چه نیست.
اصلی که همه‌ی حذف‌ها از آن می‌آید
اولین اصل بنیادی دانابات «آفلاین مطلق» است: در نصب داخل سازمان، هیچ داده‌ای از شبکه خارج نمی‌شود. مدل‌های هوش مصنوعی هم داخل شبکه اجرا می‌شوند. استفاده از مدل ابری یک ماژول اختیاری است که به‌طور پیش‌فرض خاموش است.
این اصل فقط یک شعار تبلیغاتی نیست؛ مثل یک قید طراحی عمل میکند. هر قابلیتی که برای کار کردن نیاز دارد داده را از شبکه‌ی سازمان به بیرون بفرستد، یا از بیرون وارد کند، با این قید برخورد میکند. و وقتی تناقض پیش بیاید، دانابات اصل را انتخاب میکند، نه قابلیت را.
چهار قابلیتی که عمداً وجود ندارند
در نسخه‌ی نصب داخل سازمان، چهار مورد عمداً وجود ندارند: اینستاگرام، کاتالوگ فروشگاهی، درگاه پرداخت اینترنتی و نماینده‌ی فروش اینترنتی.
اینستاگرام یک کانال عمومی است که مکالمه‌اش از زیرساخت یک شرکت خارجی رد میشود. کسی که پیام میدهد مشتری یا مخاطب بیرونی است و پاسخ باید از شبکه‌ی داخلی به بیرون برود. این دقیقاً چیزی است که «داده از شبکه خارج نمی‌شود» با آن تناقض دارد.
کاتالوگ فروشگاهی برای کسب‌وکاری است که محصول می‌فروشد و مشتری عمومی دارد. دانابات برای کارکنان سازمان ساخته شده، نه برای مشتریانی که می‌خواهند محصول ببینند و بخرند.
درگاه پرداخت اینترنتی به‌طور ذاتی به سرویس‌های بیرونی بانکی وصل میشود و دادهی مالی را از شبکه‌ی سازمان رد میکند. در یک ابزار دانش سازمانی که قرار است همه‌چیز داخل بماند، جایی برای آن نیست.
نماینده‌ی فروش اینترنتی ترکیبی از همین سه مورد است: مخاطب بیرونی، کانال عمومی و فرایند فروش آنلاین.
هیچ‌کدام از این‌ها «کار سخت» نیستند که نتوانسته باشیم بسازیم؛ با هدف محصول جور درنمی‌آیند.
قابلیت‌هایی که مشروط‌اند
بعضی کانال‌ها نه حذف شده‌اند و نه کاملاً آزادند. تلگرام، بله و ویجت وبسایت عمومی فقط وقتی فعال‌اند که سازمان خروج آن گفتگوها را مجاز بداند. اگر سازمان این اجازه را ندهد، ویجت فقط روی یک پرتال داخلی می‌نشیند و خزنده‌ی دانابات هم فقط به سایت‌های داخل شبکه محدود میشود.
این طراحی تصمیم را به خود سازمان می‌سپارد. سازمانی که برای کارکنانش یک کانال ساده می‌خواهد و خروج آن گفتگوها برایش پذیرفتنی است، می‌تواند فعالش کند. سازمانی که نه، مسیر داخلی را دارد.
یک نکته‌ی مهم دیگر هم وجود دارد که بهتر است صریح گفته شود. دانابات می‌تواند یک دانشنامه را با «لینک عمومی» منتشر کند: بدون ورود و بدون کنترل دسترسی در سطح سند. پنل هنگام فعالسازی این را هشدار میدهد، ولی خطر واقعی است: هر چیزی در آن دانشنامه برای هر کسی که لینک را داشته باشد، قابل مشاهده است. برای دانشنامهی داخلی یا محرمانه، از این روش استفاده نکنید.
«آفلاین مطلق» و سروری که کارت گرافیک ندارد
یک ظرافت هست که اگر نگفته شود، «آفلاین مطلق» را بیش از حد ساده میکند. نصب داخل سازمان روی سرور بدون کارت گرافیک هم ممکن است، اما در این حالت از یک مدل ابری مجاز استفاده میشود. یعنی در این پیکربندی، بخشی از پردازش از شبکه‌ی سازمان خارج میشود.
نتیجه‌ی صادقانه این است که «هیچ داده‌ای خارج نمی‌شود» فقط وقتی کاملاً درست است که مدلها هم محلی باشند. انتخاب بین دو حالت با خود مشتری است: مدل محلی با ماندن کامل داده داخل شبکه، یا مدل ابری با دقت احتمالاً بالاتر. در آزمون‌های داخلی دانابات روی دادهی واقعی سازمانی، دقت پاسخ‌گویی با مدل ابری بالای نود درصد بوده و با مدل کاملاً محلی ممکن است اندکی کمتر باشد. و دقت روی پرسش‌های واقعی هر مشتری اندازه‌گیری میشود. درباره‌ی این معامله، مقاله‌ی هوش مصنوعی لوکال را بخوانید.
در حالت ابری (اشتراکی) هم، طبیعتاً نمی‌توان گفت داده خارج نمی‌شود. تفاوت این دو مدل استقرار را در مقاله‌ی نصب داخل سازمان یا ابری توضیح داده‌ایم.
آنچه نیست چون هنوز ساخته نشده
تا اینجا درباره‌ی چیزهایی گفتیم که عمداً نیستند. اما فهرست دیگری هم وجود دارد: چیزهایی که نبودنشان عمدی نیست و فقط هنوز کامل نشده‌اند. بهتر است این دو را با هم قاطی نکنیم.
تبدیل خودکار ویدیو به متن هنوز ساخته نشده و رونوشت ویدیو فعلاً دستی است. صدا خودکار به متن تبدیل میشود، اما ویدیو نه. کانال ایتا هنوز ساخته نشده است. سقف مصرف جعبه‌ابزار هوش مصنوعی برای هر دسته‌ی کاربر در حال تکمیل است؛ خود جعبه‌ابزار ساخته شده و به‌صورت پیش‌فرض خاموش است. دستیار داخل پنل برای ساخت و عیب‌یابی هنوز در دست توسعه است. و پاسخ به تماس تلفنی در حال امکان‌سنجی است، یعنی هنوز تعهد نیست.
فرق این دو فهرست برای خریدار مهم است. اولی هیچ‌وقت اضافه نمی‌شود، چون با اصل تناقض دارد. دومی ممکن است اضافه شود، اما تاریخ دقیقی برایش نمی‌توان قول داد و نباید در تصمیم خرید روی آن حساب کرد.
چه کسی باید سراغ آرتینبات برود
دانابات و آرتینبات دو محصول جدا از یک شرکت‌اند. دانابات برای کارکنان سازمان‌های بزرگ و دولتی است که داده باید داخل شبکه بماند. آرتینبات برای کسب‌وکارهایی است که می‌خواهند به مشتریان خود در وبسایت و شبکههای اجتماعی پاسخ بدهند.
قاعده ساده است: مخاطب پاسخ کیست؟ اگر کارمند است و دادهی داخلی، دانابات. اگر مشتری است و کانال عمومی، آرتینبات. فروشگاه اینترنتی، کلینیک و آموزشگاه برای آرتینبات مناسب‌ترند. شهرداری، دانشگاه و نهاد دولتی برای دانابات. چهار قابلیتی که در دانابات عمداً نیستند، دقیقاً همان‌هایی‌اند که یک کسب‌وکار مشتری‌محور نیاز دارد.